ฉนวนใยหิน (Rockwool) คืออะไร? ปลอดภัยไหม?
เลือกยังไงให้กันไฟ – กันเสียง
ฉนวนใยหิน Rockwool คือ วัสดุฉนวนที่ผลิตจากหินภูเขาไฟ (Basalt) โดยตรง แต่สิ่งสำคัญที่ต้องย้ำคือ ฉนวนใยหิน Rockwool “ไม่ใช่” แร่ใยหิน (Asbestos) ที่เป็นสารก่อมะเร็ง
ฉนวน Rockwool ที่ใช้ในปัจจุบัน ปลอดภัย 100% (จัดอยู่ใน Group 3 โดย IARC คือไม่เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์) ด้วยคุณสมบัติเด่นคือ การไม่ติดไฟโดยสมบูรณ์ และไม่ซึมซับน้ำ ทำให้เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการติดตั้งในงานท่อและเตาอุตสาหกรรม
| เลือกอ่านตามหัวข้อ |
จุดเด่นและคุณสมบัติ “จริง” ของ ฉนวนใยหิน
หนึ่งในจุดเด่นของ ฉนวนใยหิน คือ การป้องกันความร้อนและการดูดซับเสียง ซึ่งช่วยลดการสูญเสียพลังงานในงานอุตสาหกรรมและลดเสียงรบกวนจากภายนอกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
1. ทนไฟและไม่ติดไฟ (Fire Proof)
-
- ทนความร้อนได้สูงมาก โดยมี จุดหลอมเหลวสูงถึง 1,000°C
- ปลอดภัยสูงสุด ผ่านมาตรฐาน EN13501-1 Class A1 ซึ่งหมายถึง “วัสดุไม่ติดไฟ” (Non-combustible) ไม่ใช่แค่ “ไม่ลามไฟ”
2. กันความร้อน (Thermal Insulation)
-
- มีค่าการนำความร้อนต่ำมาก
- โดยทั่วไป มี ค่าการนำความร้อน (k-Value) ต่ำเพียง 0.034 – 0.040 W/m.K ยิ่งค่านี้ต่ำ ยิ่งหมายความว่าความร้อน “วิ่งผ่าน” ฉนวนได้ยาก ช่วยรักษาอุณหภูมิในระบบเตาและท่อไอน้ำ ลดการสูญเสียพลังงาน และประหยัดเชื้อเพลิง
3. การดูดซับเสียง (Sound Absorption)
-
- คุณสมบัติการดูดซับเสียงดีเยี่ยม
- (เติมหลักฐาน) ด้วยโครงสร้างเส้นใยที่หนาแน่น ทำให้มี ค่าการดูดซับเสียง (NRC) สูงถึง 0.90 – 1.00 (ดูดซับเสียงได้ 90-100%) จึงเหมาะมากสำหรับลดเสียงดังรบกวนจากเครื่องจักรในโรงงาน
4. ทนทานและปลอดภัย (Durability & Safety)
-
- ผลิตจากสารอนินทรีย์ธรรมชาติ ไม่เน่าเปื่อย ไม่เป็นอาหารปลวก
- น้ำหนักเบา ไม่ดูดซับความชื้น และไม่ทำปฏิกิริยากับโลหะ
- ปลอดภัยต่อร่างกาย และ ไม่มีส่วนผสมของสาร CFCs, HCFCs (ซึ่งเป็นสารทำลายชั้นโอโซน)
ที่ผู้เชี่ยวชาญใช้เลือก: ความหนาแน่น (Density) ไม่ใช่แค่ ความหนา
ในงานอุตสาหกรรม การถามแค่ “ฉนวนหนากี่นิ้ว?” นั้นไม่เพียงพอ คำถามที่สำคัญกว่าคือ “Density (ความหนาแน่น) เท่าไหร่?”
Density คือ “มวล” ของเส้นใยหินที่อัดแน่นใน 1 ลูกบาศก์เมตร (m³) เราเรียกย่อๆ ว่า “k” (เค)
- 60k = มีมวล 60 กก. ใน 1 ลบ.ม. (เนื้อจะนุ่มกว่า, เหมาะกับงานกันร้อนทั่วไป)
- 100k = มีมวล 100 กก. ใน 1 ลบ.ม. (เนื้อจะแน่น, หนัก, เหมาะกับงานกันเสียงและกันความร้อนสูง)
ยิ่ง Density สูง ยิ่งกันเสียงได้ดีขึ้น ยิ่งทนทาน และราคาก็ยิ่งสูงขึ้นตามไปด้วย การเลือก Density ผิด (เช่น เอา 60k ไปใส่ผนังกันเสียง) คือการเสียเงินฟรี เพราะมันกันเสียงแทบไม่ได้ผล
ฉนวน Rockwool มีกี่แบบ ? (เลือกสเปค Density ให้ถูกกับงาน)
ฉนวนใยหิน Rockwool มีให้เลือกหลายรูปแบบ เพื่อให้เหมาะกับการติดตั้งในแต่ละประเภทโครงสร้าง ดังนี้
1) Rockwool Slab หรือ ฉนวนใยหินชนิดแผ่น (รุ่น Prorox SL / Fibertex)
- เหมาะสำหรับการใช้งานเป็นฉนวนกันความร้อน พร้อมทั้งช่วยดูดซับเสียงของผนังได้ทั้งในแนวตั้งและแนวนอนตามความต้องการ เหมาะสำหรับติดตั้งในผนังแทงค์ ผนังเตา หรือพื้นเตา
- เหตุผล : เพราะงานผนังเตาต้องการฉนวนที่ “คงรูป” (Rigid) ไม่ย้วยหรือยุบตัวเมื่อโดนความร้อนสะสม การใช้แบบแผ่นที่ Density สูงจะทนทานและคงประสิทธิภาพได้นานที่สุด
2) Rockwool Pipe Cover หรือ ฉนวนใยหินชนิดท่อ (รุ่น Prorox PS)
- เหมาะสำหรับระบบท่ออุตสาหกรรม เช่น ท่อไอน้ำ ระบบลำเลียงปิโตรเลียม และหม้อไอน้ำอุตสาหกรรม ออกแบบมาเพื่อรองรับการใช้งานในโรงไฟฟ้าพลังความร้อน โรงงานเคมี โรงงานโลหะ โรงต่อเรือ และโรงกลั่นน้ำมันอย่างมีประสิทธิภาพ
- เหตุผล : ออกแบบมาเป็นท่อแข็งสำเร็จรูปที่มีความหนาแน่นสูงมาก เพื่อ “ล็อก” ความร้อนในระบบท่อ (Process Control) ลดการสูญเสียพลังงานได้ดีที่สุด
3) Rockwool Blanket หรือ ฉนวนใยหินชนิดม้วน (รุ่น Prorox BL)
- ออกแบบมาเพื่อการเป็นฉนวนกันความร้อนและดูดซับเสียงได้อย่างมีประสิทธิภาพ เหมาะสำหรับใช้กับท่อขนาดใหญ่ แท็งก์ หม้อไอน้ำ ท่อไอน้ำแรงดันสูง และท่อในกระบวนการผลิตที่มีอุณหภูมิสูง โดดเด่นด้วยความทนทานต่อความร้อนและแรงสั่นสะเทือน
- เหตุผล : เนื้อฉนวนมีความยืดหยุ่น (Flexible) ทำให้ “หุ้ม” หรือ “โอบ” รอบพื้นผิวโค้งขนาดใหญ่ (เช่น แท็งก์) ได้ง่ายและแนบสนิทกว่าแบบแผ่น
4) Rockwool Wiremesh Blanket หรือ ฉนวนใยหินชนิดม้วนมีตาข่าย (รุ่น Prorox WM)
- ได้รับการออกแบบมาโดยเฉพาะเพื่อให้ตรงตามข้อกำหนดด้านฉนวนกันความร้อนและการดูดซับเสียง เหมาะสำหรับงานท่อขนาดใหญ่ แท็งก์ หม้อไอน้ำ ท่อไอน้ำแรงดันสูง และท่อในกระบวนการผลิตขนาดใหญ่ ที่ต้องการความทนทานต่ออุณหภูมิสูงและแรงสั่นสะเทือน
- เหตุผล : นี่คือตัวเลือกสำหรับงานหนัก (Heavy Duty) ตัวตาข่ายลวดที่เย็บติดมาจะช่วย “ประคอง” เนื้อฉนวนไม่ให้ยุบตัวหรือย้วย เมื่อติดตั้งในแนวตั้งหรือในจุดที่มีแรงสั่นสะเทือนจากเครื่องจักร
ฉนวน ROCKWOOL มีจุดแข็ง เป็นฉนวนกันความร้อน ได้อย่างยอดเยี่ยม และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ต่อไปนี้คือบทความ 7 จุดเด่นของหิน ในฉนวน ROCKWOOL ว่าในปัจจุบันเป็นที่นิยมสำหรับการใช้งานติดตั้งฉนวนกันความร้อนในงานต่างๆ
สาร CFCs, HCFCs คืออะไร?
สาร CFC และ HCFC จัดเป็นสารอันตราย ที่ทำลายชั้นโอโซน และก่อให้เกิด ภาวะเรือนกระจก (Greenhouse Effect).
- CFC ย่อมาจากคำว่า “คลอโรฟลูโอคาร์บอน” (Chlorofluorocarbon)
- HCFC เป็นตัวย่อที่มาจากคำว่า “ไฮโดรคลอโรฟลูโอคาร์บอน” (Hydrochlorofluorocarbon)
ซึ่งคำ ทั้งสองบอกถึง ส่วนประกอบ อะตอม โมเลกุล ของสาร ที่อยู่ในสถานะก๊าซ ประกอบด้วยธาตุ คาร์บอน ฟลูออรีน และคลอรีน
- ประโยชน์ / ข้อดีคือ นำมาใช้ใน ประโยชน์ อุตสาหกรรม บางประเภท เช่น ผลิตพลาสติก โฟม ใช้เป็นตัวทำ ความเย็น ในตู้เย็น และเครื่องปรับอากาศ, ทำความสะอาด แผงวงจร อิเล็กทรอนิค, เป็นส่วนประกอบ อยู่ในกระป๋อง สเปรย์ต่างๆ
- โทษ / ข้อเสีย คือ ทำลาย ก๊าซโฮโซน ที่อยู่ในชั้น บรรยากาศ สตราโตสเฟียร์ ก็คือว่า สารซีเอฟซี ลอยขึ้นสู่ บรรยากาศ ไปกระทบ กับรังสีอัลตร้าไวโอเลต จะเกิดปฏิกิริยา ทางเคมี อย่างต่อเนื่อง ซึ่งสามารถทำลาย ก๊าซโอโซน ให้มีปริมาณ ลดน้อยลง มีผล ทำให้โลก ได้รับรังสีอัลตร้าไวโอเลตมากขึ้น รังสีอัลตร้าไวโอเลต มีคุณสมบัติคือทำให้เราเป็นมะเร็งผิวหนัง ทามให้ สิ่งมีชีวิต ขนาดเล็กตายได้ ซึ่งเป็น อันตราย อย่างมาก
เนื่องจากสาร CFCและHCFC ก่อให้เกิดผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อม จึงทำให้มีทั้งนานาชาติและของแต่ละประเทศ การบัญญัติถึงข้อจำกัดเกี่ยวกับการใช้สารทั้งสองดังกล่าว ในประเทศ ทางยุโรป หลายๆประเทศ ได้มีการห้าม ใช้สารทั้งสอง เป็นสารทำความเย็น ในการติดตั้งกับระบบใหม่ อย่างไรก็ตาม พบว่าสาร ทำความเย็น เหล่านี้ ถูกใช้ใน การติดตั้ง ระบบเก่า ส่วนใหญ่ ที่มีอยู่แล้ว
ข้อมูลเพิ่มเติมของสารทั้ง 2 ชนิดนี้
สาร CFC และ HCFC ที่ถูกใช้ เป็นตัว ทำความเย็น อย่างแพร่หลาย คือR12, R22, และ R502
- ค่า ODP (Ozone Depletion Potential) คือ ตัวเลข ที่ระบุ ถึงผลกระทบ ของสารทำ ความเย็น ต่อชั้นโอโซน สารทำความเย็น R12 ที่ถูกใช้นั้นจะมี ค่าดัชนีเท่ากับ 1.0 และเปรียบเทียบ ได้เท่ากับ ผลกระทบที่มี
- ค่า GWP (Global Warming Potential) คือ ตัวเลขที่ระบุ ถึงผลกระทบ ของสารทำ ความเย็น ในการทำให้ เกิดภาวะ เรือนกระจก ค่าของก๊าซคาร์บอนไดออกไซต์ ที่ถูกใช้นั้น จะมีค่าดัชนีเท่ากับ 1.0 และเปรียบเทียบ ได้เท่ากับผลกระทบที่มี
สรุป เลือกผิดสเปค = ต้นทุนที่รั่วไหล
การเลือกผิดสเปค ไม่ใช่แค่ “ไม่กันร้อน” แต่หมายถึง “ต้นทุนพลังงานที่รั่วไหลทุกวัน”
ปรึกษาทีมวิศวกรของ TSS Refractory เราเชี่ยวชาญเรื่องเตาเผาและวัสดุทนไฟ เราไม่ได้แค่ “ขายฉนวน” เราช่วย “คำนวณสเปค” ที่ถูกต้อง เพื่อให้โรงงานของคุณประหยัดพลังงานและปลอดภัยที่สุด
วิดีโอ ฉนวนใยหิน ROCKWOOL กันความร้อนคืออะไร มีกี่แบบ?
